Mobil Adli Bilişim Nedir?
Mobil adli bilişim; akıllı telefonlar, tabletler ve benzeri mobil cihazlarda bulunan dijital verilerin teknik açıdan değerlendirilmesi, olayla ilişkili dijital izlerin incelenmesi ve elde edilen bulguların sistematik biçimde raporlanmasına yönelik bir çalışma alanıdır.
Mobil cihazlar; mesajlaşma uygulamaları, arama kayıtları, fotoğraflar, videolar, konum bilgileri, uygulama verileri ve sistem kayıtları gibi çok sayıda dijital veri içerebilir. Bu verilerin teknik bağlam içinde değerlendirilmesi, olay akışının anlaşılmasına katkı sağlayabilir.
Hangi Durumlarda Mobil Adli Bilişim İncelemesi Gündeme Gelebilir?
Mobil cihazların teknik açıdan değerlendirilmesi;
- Dijital dolandırıcılık iddiaları,
- Hesap ele geçirme olayları,
- Sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarına ilişkin uyuşmazlıklar,
- Mobil bankacılık işlemleri,
- Zaman ve konum ilişkilerinin incelenmesi,
- Olay akışının kronolojik olarak değerlendirilmesi,
- Hukuki süreçlerde teknik nitelikteki dijital verilerin anlaşılması
gibi farklı durumlarda ihtiyaç duyulabilen teknik bir inceleme alanıdır.
İncelenebilecek Veri Türleri
İnceleme kapsamı olayın niteliğine ve cihazın teknik durumuna göre değişiklik gösterebilir.
Teknik değerlendirme kapsamında;
- Arama kayıtları,
- Mesajlaşma uygulamalarına ait veriler,
- Fotoğraf ve video dosyaları,
- Konum ve zaman bilgileri,
- Uygulama kullanım verileri,
- Sistem kayıtları,
- Bağlantı geçmişi ve diğer dijital izler
olayla ilişkileri bakımından teknik açıdan değerlendirilebilir.
Veri Bütünlüğü ve Gizlilik
Mobil cihazlarda yer alan veriler, kişisel veriler ve özel hayatın gizliliği kapsamında hassas nitelik taşıyabilir.
Bu nedenle inceleme süreçlerinde;
- Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK),
- Özel hayatın gizliliği ilkesi,
- Veri bütünlüğünün korunması,
- Bilimsel yöntem ve etik ilkeler,
- Hukuka uygunluk esasları
gözetilerek hareket edilmesi önem taşımaktadır.
Teknik Değerlendirme ve Raporlama
Mobil adli bilişim çalışmaları; olayla ilişkili dijital verilerin teknik bağlam içinde değerlendirilmesi, zaman çizelgesi oluşturulması ve elde edilen bulguların sistematik biçimde raporlanmasını amaçlar.
Bu süreçte amaç, herhangi bir hukuki değerlendirme yapmak değil; dijital izlerin teknik açıdan incelenmesi ve anlaşılır biçimde ortaya konulmasına katkı sağlamaktır.
Sonuç
Mobil cihazlarda bulunan dijital verilerin teknik açıdan değerlendirilmesi; veri bütünlüğü, özel hayatın gizliliği, etik ilkeler ve hukuka uygunluk çerçevesinde yürütülmesi gereken hassas bir süreçtir.
Bilimsel yöntemler ve sistematik inceleme yaklaşımı, dijital verilerin olaylarla ilişkisinin daha sağlıklı anlaşılmasına katkı sağlayabilir.
